Rynek nieruchomości w Polsce znajduje się obecnie w fazie dynamicznych zmian, które nie wynikają wyłącznie z wahań popytu czy dostępności finansowania, lecz także z istotnych modyfikacji prawnych. Od 7 stycznia 2026 r. wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego (ustawa z 4 grudnia 2025 r., Dz.U. poz. 1847), która znacząco upraszcza procedury inwestycyjne, ogranicza biurokrację i wprowadza nowe mechanizmy elastyczności, mające przyspieszyć realizację projektów budowlanych.
Anna Kobylińska
adwokat, prawniczka z doświadczeniem na rynkach polskim i brytyjskim
Zmiany te odpowiadają na zgłaszane od lat postulaty przedsiębiorców, obywateli i samorządów, a także realizują cele deregulacyjne państwa. Kluczowym elementem jest wprowadzenie uproszczonej procedury realizacji inwestycji na podstawie zgłoszenia zamiast pozwolenia na budowę w określonych przypadkach. Dotyczy to m.in. wolnostojących budynków użyteczności publicznej do 200 m², przydomowych budowli ochronnych do 35 m², kontenerów telekomunikacyjnych czy obiektów sportowych. Dzięki temu inwestorzy zyskują większą przewidywalność harmonogramu prac oraz skrócenie czasu oczekiwania na decyzje administracyjne.
Dopracowane zasady
Nowelizacja wprowadza też mechanizm „żółtej kartki”, w przypadku istotnych odstępstw od dokumentacji projektowej organ nadzoru wydaje ostrzeżenie z nakazem doprowadzenia inwestycji do zgodności, bez wstrzymania robót i wszczynania postępowania administracyjnego. Takie rozwiązanie minimalizuje ryzyko przestojów i nieprzewidzianych kosztów, a jednocześnie wymusza odpowiedzialność inwestora za prawidłowość realizacji.
Szczególne znaczenie mają też ułatwienia dla rolników i sektora energetyki rozproszonej. Budowa zbiorników na wodę, basenów, oczek wodnych oraz montaż mikroinstalacji wiatrowych i magazynów energii będzie możliwa bez pełnej procedury budowlanej, co przyspiesza dostęp do programów wsparcia, w tym funduszy unijnych i krajowych, oraz sprzyja wdrażaniu nowoczesnych rozwiązań w energetyce.
Z punktu widzenia inwestycji infrastrukturalnych, zwłaszcza w telekomunikacji, nowelizacja doprecyzowuje zasady instalacji urządzeń technicznych i radiokomunikacyjnych, w tym stacji bazowych czy dodatkowych kabli w pasie drogowym. Określenie, które elementy wymagają zgłoszenia, a które są zwolnione, ogranicza ryzyko interpretacyjne i pozwala na bardziej precyzyjne planowanie inwestycji.
Z perspektywy rynku nieruchomości te zmiany oznaczają nie tylko szybsze tempo realizacji projektów, ale również większą elastyczność w zarządzaniu inwestycjami oraz możliwość skutecznego reagowania na potrzeby rynku. Dla deweloperów, inwestorów i zarządców nieruchomości istotne jest, że proces budowlany staje się bardziej przewidywalny, co ma bezpośrednie przełożenie na koszty, czas realizacji i bezpieczeństwo prawne przedsięwzięć.
W praktyce, uproszczenia te mogą także pozytywnie wpłynąć na sektor mieszkaniowy i komercyjny, gdzie szybkie rozpoczęcie i zakończenie inwestycji jest kluczowe dla utrzymania płynności finansowej projektów oraz zapewnienia konkurencyjności. Nowelizacja Prawa budowlanego pokazuje, że regulacje prawne mogą i powinny wspierać tempo inwestycji, a nie je ograniczać.
Znaczący krok w kierunku uproszczenia i przyspieszenia inwestycji
Podsumowując, nowelizacja Prawa budowlanego z 2026 r. to znaczący krok w kierunku uproszczenia i przyspieszenia inwestycji, który zwiększa przewidywalność procesu budowlanego, ogranicza formalności administracyjne i wspiera rozwój sektora nieruchomości oraz infrastruktury. Dla inwestorów i przedsiębiorców oznacza to realną korzyść operacyjną, a jednocześnie wymaga świadomego podejścia do odpowiedzialności prawnej w całym cyklu inwestycyjnym.
