Leki bez recepty coraz bardziej popularne. W sprzedaży pomaga technologia

Leków bez recepty będzie coraz więcej. Prognozy pokazują, że globalny rynek preparatów OTC (Over The Counter) będzie rósł średnio o 7 proc. rocznie przez najbliższe 8 lat. Przychody ze sprzedaży mają wzrosnąć z blisko 130 mld dolarów w 2022 r. do prawie 238,5 mld dolarów w roku 2031. 

Adam Sienkiewicz, Head of Sales, Sagra Technology

Już dziś bardzo popularne leki bez recepty, będą jeszcze bardziej powszechne. Raport „Globalny rynek leków OTC” przeprowadzony przez Astute Analytica mówi, że w ciągu najbliższych 8 lat wartość sprzedaży wzrośnie o ponad 100 mld dolarów. Skąd taka prognoza?

Duży potencjał wzrostu

Powodem takiej sytuacji jest m.in. łatwa dostępność preparatów – można je kupić w aptece i innych stacjonarnych punktach sprzedaży, a nawet zamówić online. Poza tym, ich zastosowanie jest bardzo szerokie: uśmierzają ból, kaszel, przeziębienie, dolegliwości układu pokarmowego czy pomagają w problemach dermatologicznych. Zawartość farmaceutycznych składników aktywnych (API) w produktach OTC jest regulowana, dlatego są powszechnie uznawane za bezpieczne, również w przypadku stosowania tych środków bez nadzoru lekarza. Wg danych Statista, w Europie w 2022 roku najwięcej sprzedawało się środków na przeziębienie (29,3 proc.) i leków przeciwbólowych (24,6 proc.). Kolejne pod względem popularności kategorie to środki na trawienie i dolegliwości żołądkowe, witaminy oraz pielęgnacja skóry. 

Nierzadko wyroby OTC są po prostu wygodniejszą alternatywą, dostępną od ręki w wielu punktach sprzedaży. To kolejny z powodów, dla którego na rynku będą pojawiały się nowe produkty, napędzając wzrost.

Ogromny rynek

Producenci leków OTC, aby skutecznie dotrzeć do konsumentów, poza inwestycjami w badania i rozwój farmaceutyczny, muszą poważnie potraktować ogromną konkurencję panującą w tym segmencie. Dzięki naszej współpracy z firmami farmaceutycznymi i rozbudowie repozytorium danych dotyczących branży w Polsce, zgromadziliśmy ponad 12 tys. adresów aptek i punktów aptecznych, hurtowni i placówek medycznych oraz ponad 220 tys. punktów handlowych. Te liczby obrazują rozmiar tego rynku.

Jak wynika z raportu Astute Analytica, globalnie, najwięcej leków OTC sprzedaje się stacjonarnie, w aptekach zwykłych (60 proc.) i przyszpitalnych (25 proc.). 15 proc. udziału ma kanał online. W 8-letniej prognozie leki przeciwbólowe mają mieć ponad 20-proc. udział w przychodach globalnego rynku leków OTC. 

OTC nad Wisłą

W Polsce leki bez recepty mogą być sprzedawane w aptekach, punktach aptecznych, które funkcjonują głównie na wsiach, w sklepach, na stacjach benzynowych oraz w e-aptekach. Jak wynika z raportu firmy IQVIA, wartość polskiego rynku aptecznego w 2022 r. wyniosła 45,4 mld zł. To o 14,2 proc. więcej niż w roku poprzednim. Leki OTC w Polsce stanowiły niemal połowę (47,1 proc.) wartości sprzedaży aptek ogółem, czyli ok. 21,4 mld zł. Rynek dystrybucji farmaceutyków w Polsce, z powodu wysokiego stopnia obecnych regulacji, jest bardzo sprofesjonalizowany. Spory odsetek producentów preparatów OTC inwestuje w zaawansowane systemy wspierające procesy sprzedażowe, które optymalizują poszczególne etapy łańcucha dostaw, ale nie tylko. Dziś technologie takie jak rozpoznawanie obrazu i sztuczna inteligencja pozwalają również na automatyczną kontrolę ekspozycji oraz stanu zatowarowania produktów w sklepie czy aptece. Z własnych obserwacji, ale także z informacji od naszych klientów wiemy, że wdrożenie np. rozpoznawania obrazu dla merachndisingu i poprawa porządku na aptecznych czy sklepowych półkach przekłada się na wzrost sprzedaży. Można zatem stwierdzić, że sprzedaż leków bez recepty będzie rosła również dzięki technologiom zwiększającym dostępność tych produktów w punktach sprzedaży.  

Coś na rosnący ból

W ujęciu globalnym, za około jedną piątą sprzedaży leków ITC odpowiadają środki przeciwbólowe. Prognoza z omawianego raportu wskazuje, że w najbliższej przyszłości globalne zapotrzebowanie na leki przeciwbólowe znacznie wzrośnie. Główne powody to zwiększenie występowania przewlekłego i ostrego bólu na całym świecie. Społeczeństwa starzeją się, rośnie ogólny poziom stresu, to wszystko również będzie powodowało wzrost wykorzystania środków przeciwbólowych dostępnych bez recepty. To wszystko, w połączeniu z wprowadzeniem nowych produktów i innowacyjnych strategii marketingowych, będzie dalej napędzać wzrost tego segmentu w przyszłości.