Najwięcej Polek i Polaków, gdyby otrzymało od Mikołaja dodatkowe 5 tys. zł, przeznaczyłoby tę kwotę na wyjazd wypoczynkowy – wynika z badania ANG Odpowiedzialne Finanse. Wynik koresponduje z pozytywnymi reakcjami respondentów w związku z pierwszą ustawowo wolną Wigilią. Ten dodatkowy wolny dzień chcemy poświęcić na spotkania z bliskimi.
Artur Nowak-Gocławski
prezes ANG Odpowiedzialne Finanse
Wiele o nastrojach Polek i Polaków w tegorocznym okresie przedświątecznym mówi zestawienie odpowiedzi na pytanie o niespodziewany prezent w wysokości 5 tys. zł. Najwięcej (20 proc. wskazań, wzrost o 4 p. proc. w porównaniu do ubiegłego roku) badanych przeznaczyłoby tą kwotę na wyjazd świąteczny – wyprzedza on wydatki remontowe i zdrowotne oraz zakupy sprzętu RTV i AGD.
Zbieranie funduszy na wakacyjny wyjazd jest też drugim najpopularniejszym celem oszczędzania pieniędzy (29 proc.), ustępuje tylko odkładaniu „na czarną godzinę” (44 proc.). Aż 61 proc. badanych czuje, że dzień wolny w Wigilię wpłynie na ich plany świąteczne – dla co piątej osoby oznacza to mniej pośpiechu i stresu lub więcej czasu dla bliskich.
Zarówno odpowiedzi dotyczące wolnej Wigilii, jak i niespodziewanego prezentu pokazują, że coraz cenniejszą „walutą” staje się dla nas czas. Nasz stan posiadania rośnie. Coraz częściej rozmawiając z bliskimi o prezentach na święta dochodzimy do wniosku, że „wszystko już mamy” albo osiągnęliśmy taki poziom zamożności, że dla wejścia na „wyższy poziom” nie warto już tracić zdrowia, a warto właśnie o nie zadbać. Dać sobie czas na regenerację, wyjechać, odpocząć. Z drugiej strony, całkiem spory odsetek badanych niespodziewany zastrzyk gotówki przeznaczyłoby na podstawowe potrzeby. Świadczy to o tym, że wraz z bogaceniem się polskiego społeczeństwa, rosną też nierówności. Bieda nie znika, tylko bywa mniej widoczna.
Jak spędzimy pierwszą wolną Wigilię?
Od tego roku po raz pierwszy Wigilia Bożego Narodzenia będzie dniem wolnym od pracy, nawet kiedy nie wypada w sobotę czy niedzielę. Okazuje się, że tych dodatkowych kilka godzin wolnego może wpłynąć na to, jak część z nas spędzi święta. Z badania „Finanse a Święta” przeprowadzonego przez ANG Odpowiedzialne Finanse wynika, że tylko 39 proc. z nas nie spodziewa się, by wolne w dniu 24 grudnia robiło im dużą różnicę.
Pozostała większość Polek i Polaków jest zdania, że ta zmiana w kalendarzu pozytywnie wpłynie na ich doświadczenie obchodzenia świąt. Spodziewamy się mniejszego pośpiechu i stresu związanego z przygotowaniami (20 proc. odpowiedzi), spędzenia więcej czasu z rodziną i przyjaciółmi (20 proc.) i więcej czasu na przygotowanie świątecznych potraw (16 proc.).
5 tys. zł od Mikołaja – co byśmy za to kupili?
Wigilijne pytanie znalazło się po raz pierwszy w badaniu ANG Odpowiedzialne Finanse, które stara się wychwycić interesujące zjawiska na styku świata finansów osobistych i celebrowania polskich świąt. Po raz drugi zapytano o prezent w postaci kwoty 5 tys. zł, którą badani mieliby otrzymać od Świętego Mikołaja trochę nieoczekiwanie. Najwięcej osób, bo 20 proc. uznało, że przeznaczyłoby tę sumę na wyjazd wakacyjny w okresie świątecznym. To wzrost w porównaniu z ubiegłoroczną edycją badania, kiedy w ten sposób odpowiedziało 16 proc. respondentów.
Badani ten niespodziewany zastrzyk gotówki chętnie przeznaczyliby też na wydatki związane z remontem mieszkania (12 proc.) i zadbaniem o swoje zdrowie, jak również zakupami sprzętu elektronicznego i AGD (po 8 proc.). Co siódma osoba wykorzystałaby dodatkową gotówkę na podreperowanie finansów osobistych – nadpłatę kredytu (8 proc.) lub spłatę długów (7 proc.).
Na co będziemy oszczędzać w 2026 r.?
Wyjazd wypoczynkowy jest też dla respondentów jedną z najczęstszych motywacji do oszczędzania w nadchodzącym roku – wskazuje na to 29 proc. osób. Wyżej w preferencjach badanych jest tylko odkładanie na szeroko pojętą „czarną godzinę” (44 proc.). Niżej znajdziemy zaś remont domu, mieszkania (20 proc.) lub jego zakup (12 proc.) oraz oszczędzanie na emeryturę (16 proc.).
Badanie pokazało, że skłonność do gromadzenia funduszy na wyjazdy wakacyjne zwiększa się z wiekiem, za to maleje wraz z wiekiem chęć przeznaczania środków na wydatki inwestycyjne. Podobnie w przypadku wolnej Wigilii to właśnie pokolenie 30- i 40-latków relatywnie częściej niż pozostałe wskazują na czas dla bliskich i czas na przygotowanie świąt, jako istotne dla nich. Święta i przełom roku sprzyja refleksjom, że spędzanie wolnego czasu z bliskimi, umacnianie tych relacji są dla nas najważniejsze. Zatem nasze badanie potwierdziło to, czego dowiedli badacze z Harvardu w ramach projektu badawczego trwającego 85 lat, że najwięcej szczęścia dają ludziom bliskie, serdeczne relacje z drugim człowiekiem a nie pieniądze .
*Badanie „Finanse a Święta” zostało zrealizowane przez firmę badawczą Maison&Partners, metodą CAWI w listopadzie 2025 r. na reprezentatywnej próbie 1060 Polek i Polaków, na zlecenie ANG Odpowiedzialne Finanse.
