Polacy inwestują ostrożnie i niewiele
Co ósmy Polak inwestuje swoje oszczędności – wynika z badania „Finanse Polaków” przeprowadzonego na zlecenie Banku Millennium. Blisko 90 proc. respondentów ocenia swoją wiedzę na temat inwestowania jako przeciętną, słabą lub żadną.
Badanie opinii publicznej „Finanse Polaków”, które powstało na zlecenie Banku Millennium, dostarcza najświeższych informacji o sytuacji finansowej Polaków, podejściu do oszczędzania, sytuacji mieszkaniowej i edukacji finansowej.
Za mała wiedza
Z najnowszej odsłony badania wynika, że Polacy niezbyt pozytywnie oceniają swoją wiedzę na temat inwestowania – prawie połowa respondentów ocenia ją jako przeciętną, a co trzeci – jako słabą. Zaledwie 12 proc. deklaruje dobrą znajomość zagadnień inwestycyjnych.
Wśród najbardziej rozpoznawalnych form lokowania pieniędzy respondenci wskazują: nieruchomości, ziemię, obligacje, surowce i akcje. Wszystkie te odpowiedzi osiągnęły wskazania w przedziale 61-72 proc. Dla porównania tylko 16 proc. Polaków zna taki produkt jak lokata strukturyzowana. W przypadku niemal wszystkich produktów lub sposobów inwestowania wymienionych w badaniu, odsetek osób deklarujących brak zainteresowania wynosi od 47 proc. w przypadku surowców do aż 71 proc. w przypadku lokat strukturyzowanych.
Uczestnicy badania nie wykazują też dużego apetytu na inwestowanie. Inwestuje tylko 13 proc. z nich, choć i tak jest to wzrost o 2 p.p. w porównaniu do ubiegłego roku i o 5 p.p. w porównaniu do 2023 r. Chętniej inwestują mężczyźni (deklaruje tak 15 proc. badanych) niż kobiety (11 proc. odpowiedzi). Przeciętny polski inwestor to mężczyzna w średnim wieku, który mieszka w dużym mieście i ma wyższe wykształcenie.
W co inwestują Polacy?
Największa grupa (27 proc.) deklaruje, że korzysta z programów emerytalnych oferowanych przez pracodawcę, a niemal co czwarty respondent (24 proc.) – inwestuje w surowce. W dalszej kolejności respondenci wymieniali: produkty emerytalne (22 proc.), nieruchomości i ziemię (po 16 proc.) oraz surowce (15 proc.). Lokaty strukturyzowane pozostają produktem niszowym, korzystanie z nich deklaruje 9 proc. respondentów.
Tylko 5 proc. respondentów inwestuje miesięcznie powyżej 5 000 zł. Najczęściej jest to między 100 a 500 zł miesięcznie – na taki przedział wskazuje 34 proc. uczestników badania.
Najczęstszą motywacją do inwestowania jest – jak deklarują respondenci – zabezpieczenie przyszłości swojej lub dzieci (59 proc.), ochrona pieniędzy przed inflacją (49 proc.) i chęć pomnażania kapitału (44 proc.). Tylko 7 proc. badanych jako powód inwestowania wskazuje zainteresowanie rynkami inwestycyjnymi.
Największa grupa inwestorów (46 proc.) określa swój styl inwestowania jako stabilny, czyli akceptuje tylko niewielkie wahania wartości inwestycji i niewielkie ryzyko, lub umiarkowany (33 proc.) – charakteryzujący się umiarkowanymi, okresowymi wahaniami wartości inwestycji i średnim ryzykiem. Tylko 4 proc. inwestujących decyduje się na dynamiczną strategię (gwałtowne, okresowe wzrosty i spadki wartości inwestycji oraz spore ryzyko). Co ciekawe, aż 17 proc. respondentów nie potrafi określić swojego stylu inwestowania.
Bezpieczeństwo ważniejsze niż zysk
Polakom w lokowaniu lub inwestowaniu pieniędzy wciąż bardziej zależy na bezpieczeństwie niż na wyższym zysku – taki pogląd podziela 63 proc. respondentów. Tylko 16 proc. uczestników badania byłoby gotowych zaryzykować, by osiągnąć większy zysk. Dostrzegają oni jednak zarówno zalety regularnego oszczędzania (76 proc.), jak i inwestowania nawet niewielkich kwot (60 proc.). 57 proc. respondentów zgadza się ze stwierdzeniem, że inwestycje są dla osób, które dobrze się na tym znają, a połowa (50 proc.) utożsamia inwestowanie z zamrożeniem gotówki na długi czas. 45 proc. pytanych jest zdania, że inwestowanie poświęca dużo czasu, a 40 proc. że jest przeznaczone dla osób zamożnych. Zaledwie co piąty uczestnik badania (18 proc.) deklaruje, że czuje się pewnie w temacie finansów i inwestowania.
Michał Pomorski: Kontrole podatkowe od kuchni
Badanie potwierdza, że Polacy wciąż najbardziej cenią bezpieczeństwo, co bardziej utożsamiać można z oszczędzaniem niż inwestowaniem. Tym niemniej właśnie od oszczędzania często rozpoczyna się przygoda z inwestycjami. Polacy są więc na początku swojej drogi, by stać się bardziej świadomymi uczestnikami rynku kapitałowego, co zresztą sami dobrze wiedzą, gdyż większość z nich nie deklaruje dobrej znajomości praw rynku. Oznacza to, że edukacja pozostaje jednym z kluczowych czynników wspierających Polaków w rozpoczęciu swojej przygody z inwestycjami. Dobrze, że duża część respondentów dostrzega zalety lokowania nawet niewielkich, ale regularnie inwestowanych kwot. To dobry punkt startowy, na którym będzie można w przyszłości zwiększać zaangażowanie wraz z postępującym bogaceniem się społeczeństwa i miejmy także nadzieję, że rosnącym jego obeznaniem z rynkami finansowymi.
W badaniu „Finanse Polaków” respondenci zostali także zapytani o swoje oczekiwania wobec produktów inwestycyjnych. Pięć najpopularniejszych odpowiedzi to: niskie opłaty za obsługę produktu (84 proc.), niskie ryzyko i bezpieczeństwo (83 proc.), elastyczność rozumiana jako możliwość wycofania środków bez opłat oraz dowolność wpłat (83 proc.), gwarancja kapitału (83 proc.) i niski próg finansowy rozpoczęcia inwestowania (72 proc.).
*Badanie „Finanse Polaków” zrealizował w dniach 6-12 czerwca 2025 r. Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna na zlecenie Banku Millennium na reprezentatywnej próbie 1046 osób metodą CAWI.
