Zaledwie kilku polskich noblistów mieszkało w Polsce w chwili otrzymania Nagrody Nobla. Większość z nich to laureaci literackiej lub pokojowej nagrody. Niestety, polscy naukowcy – o czym od lat alarmuje środowisko akademickie – aby osiągnąć coś większego, muszą wyjechać poza granice kraju.
Tomasz Misiak
Founder Mizyak Fund
To sytuacja, która przypomina los wielu innych państw o podobnym potencjale, ale słabszym systemie wsparcia dla innowacji.
Szukasz nowego domu, inwestycji, stylu życia? Z Agentem HMTV to proste! @PatrickNey
W Estonii jest jednak inaczej. Firmy takie jak Bolt czy Wise wciąż mają swoje centrale w kraju, co pokazuje, że ludzie sukcesu mogą rozwijać innowacyjne projekty lokalnie. W Polsce tymczasem wciąż pokutuje przekonanie, że aby odnieść sukces w nauce czy biznesie, trzeba wyjechać. Nie pomagają w tym działania różnych służb, które zamiast wspierać przedsiębiorców, prawników czy innowatorów – często ich zastraszają. Pegasus na długo pozostanie traumą polskiego środowiska biznesowego i naukowego.
Bycie innowatorem oznacza często konieczność łamania zastanych zasad, struktur i tradycji. Przykładem jest mój znajomy, który lata temu musiał wyjechać z Polski, by rozwijać usługi Voice over IP – w czasie, gdy w Polsce monopol na te rozwiązania był oddany Francuzom z France Télécom. W tym samym czasie w Estonii rozwijał się Skype – projekt, który zrewolucjonizował globalną komunikację.
W polskiej nauce wciąż brakuje realnego finansowania, metodyka jest przestarzała, a o sukcesie częściej decyduje papierologia niż wynik badań. System nagród i grantów przypomina średniowieczne mechanizmy, a młodzi naukowcy zwyczajnie nie mają ochoty się przez to przebijać – więc wyjeżdżają. Nauka nie jest powiązana z biznesem, a kwestie własności intelektualnej często rozwiązane są tak, że twórca nie ma praw do swojego dzieła.
Na SRI – Stanford Research Institute jasno mówi się, że naukowiec z własnym projektem może wejść w biznes i zachować większość praw, nawet jeśli projekt był współfinansowany przez instytut. Efekt? Dolina Krzemowa tętni życiem, rodząc kolejne przełomowe firmy i rozwiązania. Wokół tego zbudowano największy na świecie ekosystem venture capital.
Z tej lekcji powinniśmy wyciągnąć wnioski. Nadchodzące lata będą wymagały od polskiej nauki odwagi, otwartości i współpracy z biznesem jak nigdy wcześniej. Przez najbliższe 20 lat wydarzy się więcej zmian niż przez ostatnie 100. Nasi naukowcy, którzy odnieśli sukces, powinni być stawiani na piedestale, a my powinniśmy zrobić wszystko, by ich wiedza i doświadczenie znalazły odzwierciedlenie w produktach, usługach i przychodach polskich startupów.
Teraz albo nigdy.
