Jak podał Główny Urząd Statystyczny, w zeszłym miesiącu inflacja wyniosła 17,2 proc. Utrzymujący się wysoki wzrost cen sprawia, że coraz bardziej uwidacznia się negatywna presja na poziom generowanych przez przedsiębiorstwa marż. Jak powinny reagować firmy?
Adam Markiel
dyrektor inwestycyjny, Warsaw Equity Group
W dobie inflacji naturalnym krokiem obronnym firm wydaje się podniesienie cen oferowanych produktów i usług. Tak może się wydawać, jednak biorąc pod uwagę pozycję konkurencyjną i często wysoką elastyczność cenową popytu na produkty i usługi oferowane przez znaczną część przedsiębiorstw – jak również rosnącą skłonność do poszukiwania oszczędności wśród klientów – nie zawsze jest to możliwe.
Ceny energii i komponentów
Aż 95 proc. MŚP odczuło wzrost cen produktów i usług koniecznych do prowadzenia działalności – wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Narodowego Funduszu Gwarancyjnego (NFG). Ekspert zauważa, że okres szybko rosnących cen może być dobrym momentem zarówno na wykonanie przeglądu bazy kosztowej, jak i do poszukiwania inicjatyw i działań nakierowanych na podniesienie efektywności funkcjonowania przedsiębiorstwa. Oczywistym obszarem, w którym warto poszukać potencjalnych usprawnień, jest zużycie energii. Warto rozważyć przeprowadzenie audytów efektywności energetycznej. Pozwoli to na zidentyfikowanie źródeł strat energii cieplnej i nadmiarowego zużycia energii elektrycznej. Te można wyeliminować poprzez np. wymianę systemów oświetleniowych, docieplenie budynków czy likwidację mostków cieplnych. Jeśli chodzi o wzrosty cen komponentów – warto porozmawiać z dostawcami. W zamian za zwiększenie minimalnej wielkości jednostkowego zamówienia lub wydłużenie okresu obowiązywania umów handlowych mogą być skłonni do udzielenia dodatkowych rabatów, które częściowo odwrócą negatywny wpływ wzrostu cen na prowadzoną działalność.
Automatyzacja i nowe narzędzia
Rosnące oczekiwania inflacyjne są również źródłem nasilającej się presji płacowej wśród pracowników. Narzędzia, z których może skorzystać przedsiębiorca, by rosnące płace w mniejszym stopniu obciążały jego budżet, to między innymi wprowadzenie akcyjnych programów motywacyjnych dla kluczowych pracowników czy wdrożenie rozwiązań automatyzujących najprostsze i najbardziej powtarzalne procesy biznesowe, np. wykorzystując rozwiązania z zakresu Robotic Process Automation.
Jak wynika z badania NFG, w sierpniu tego roku przeciętny wzrost cen usług i produktów, które są niezbędne polskim firmom do prowadzenia działalności, wyniósł aż 37,4 proc. Dlatego warto też zwrócić uwagę choćby na narzędzia wykorzystywane w firmie. To dobry moment, by zweryfikować liczbę narzędzi oraz rozwiązań, z których korzystają pracownicy, a które nie są niezbędne z perspektywy podstawowej działalności przedsiębiorstwa lub mogą, bez szkody dla biznesu, zostać zastąpione tańszymi zamiennikami.
Instrumenty finansowe i inwestycje
Okres podwyższonej inflacji to również czas zacieśniania polityki pieniężnej przez banki centralne. Skutkuje to wzrostem rynkowych stóp procentowych i tym samym zwiększa koszty obsługi zadłużenia. Jeśli cykl podwyższania stóp procentowych będzie w najbliższych kwartałach kontynuowany, warto rozważyć sięgnięcie po instrumenty finansowe – takie jak Interest Rate Swap – umożliwiające zabezpieczenie obecnego poziomu stóp procentowych. Instrumenty te umożliwiają zamianę zmiennej stopy procentowej na stopę stałą i tym samym zmitygowanie dalszego wzrostu obciążenia biznesu kosztami odsetkowymi. Wysoka inflacja skutkuje postępującą utratą wartości pieniądza i jego siły nabywczej. Dlatego też w przypadku przedsiębiorstw utrzymujących istotne zasoby wolnej gotówki, na znaczeniu zyskuje polityka lokacyjna. Oprócz tradycyjnych lokat bankowych, czy obligacji skarbowych, których rentowności w dalszym stopniu nie zabezpieczają w pełni przed wpływem inflacji, warto rozważyć dostępne na rynku instrumenty dłużne emitowane przez banki lub np. firmy leasingowe. Te, oprócz atrakcyjniejszego oprocentowania i zabezpieczenia na portfelach aktywów finansowych, oferują również elastyczne możliwości wyjścia z inwestycji poprzez wcześniejszy wykup przez emitenta. W dobie postępującej utraty wartości pieniądza, częściową alternatywą do lokowania nadwyżek finansowych w instrumenty finansowe jest wykorzystanie ich do sfinansowania projektów i inwestycji. Chodzi o takie inwestycje, które oprócz wygenerowania oszczędności w krótkim i średnim terminie, przełożą się również na poprawę długoterminowej efektywności i rentowności funkcjonowania przedsiębiorstwa.
